Historia

Najstarszy przekaz o miejscowości pochodzi z 1430 r. i jest związany z erygowaniem parafii. Sarnaki zostały założone przez Sarnickich (lub Sarnackich) przybyłych tu z Mazowsza. Prawa miejskie otrzymały w roku 1754, nadane przez króla Augusta II Mocnego, utraciły je - podobnie jak szereg innych miasteczek Królestwa Polskiego - po upadku powstania styczniowego, w roku 1869. Miejscowość była przejściowo siedzibą gminy Chlebczyn.
O miejskiej przeszłości Sarnak świadczy układ urbanistyczny z centrum, które stanowi kwadratowy rynek. Służył on do organizacji sześciu dorocznych jarmarków i choć zachował dawny kształt, to wygląda zdecydowanie odmiennie niż kiedyś. Do 1941 r. rynek był gęsto zabudowany nie tylko wokół, ale również w środkowej części, która dziś stanowi zielony skwer. Domy i rozliczne sklepy były niemal w całości własnością Żydów. Środek rynku, pełen stłoczonych, drewnianych domów, oblepionych przybudówkami i komórkami, mieszkańcy ironicznie przezywali "ratuszem". Z niegdysiejszej zabudowy zachowała się w zasadzie tylko jedna, północno-wschodnia pierzeja. Dzisiejszy obraz rynku to po części efekt odwetowego bombardowania 22 czerwca 1941 r., pierwszego dnia wojny radziecko-niemieckiej. W środkowej części rynku ustawiono pomnik upamiętniający przechwycenie i rozpracowanie niemieckiej tajnej broni V2, przedstawiający pomalowaną na szaro makietę pocisku rakietowego (wg projektu Marka Ambroziewicza). Monument przypomina jedną z bardziej spektakularnych akcji konspiracyjnych na Podlasiu. Odsłonięto go w 1995 r., a jego charakter nawiązuje bezpośrednio do tamtych wydarzeń - naturalnej wielkości kopia rakiety V wbija się w nadbużańskie mokradła, skąd w tajemnicy przed Niemcami wydobyli ją miejscowi konspiratorzy. W działaniach osłonowych wydobycia rakiety uczestniczył m.in. oddział partyzancki mjr. "Zenona" Stefana Wyrzykowskiego. Od maja 2007 r. imię Bohaterów Akcji V2 nosi miejscowa szkoła.

Atrakcje okolicy

Do ważniejszych zabytków na terenie Sarnak zalicza się:

• drewniany kościół katolicki - wybudowany z fundacji właściciela miasta Stanisława Ossolińskiego w 1816 roku z trzema klasycystycznymi ołtarzami. Do ruchomego wyposażenia kościoła należą m.in. zabytkowe organy wraz z prospektem pochodzące z XVII w. W kościele znajdują się tablice epitafijne Joachima i Bronisława Podczaskich, właścicieli Sarnak i dóbr Klimczyce. W bezpośrednim sąsiedztwie kościoła wznosi się murowana dzwonnica-brama (1872) z trzema dzwonami, nieco nowsza kamienna kostnica (1881), kolumna z przeniesioną w sąsiedztwo świątyni figurą św. Jana Nepomucena (1874) i 2 toskańskie kolumny z rzeźbami Zbawiciela i NMP.
• Po przeciwnej stronie ul. Kościelnej - plebania z lat 1883-84.
• Dwór murowany wybudowany w II poł. XIX wieku przez ostatnich właścicieli miasta Podczaskich (obecnie jest w posiadaniu Nadleśnictwa Sarnaki)
• Browar wybudowany w latach 1903-05 z czerwonej cegły przez Józefa Szummera. Od roku 1975 browar nie funkcjonuje.
• Cztery nekropolie:
  • cmentarz przykościelny (zachowane 2 nagrobki z I poł. XIX w., na tyłach prezbiterium),
  • tzw. "stary cmentarz" (przy drodze w kierunku Grzybowa, ul. Kilińskiego, oczyszczony i częściowo odrestaurowany w 2007 r., zachowane 3 groby),
  • cmentarz żydowski (w zachodniej części miejscowości, ul. Marii Konopnickiej, zachowanych kilka nagrobków),
  • cmentarz parafialny z zabytkowymi nagrobkami.
• Zabytkowe krzyże i kapliczki (przeszło 250 na terenie gminy Sarnaki).

Usługi dla turystów

Baza noclegowa

• Magdalena Klimiuk, Zabuże 42, 08-221 Hołowczyce, tel. (083) 359 88 25. Do dyspozycji gości 2 pokoje dla 6 osób z aneksem kuchennym, łazienka i pokój wypoczynkowy z TV, plac zabaw dla dzieci, boisko do siatkówki, miejsce na ognisko, rowery. Całodzienne wyżywienie. Oferta aktualna cały rok.
• Józefa Bobińska, Klepaczew 34, 08-221 Hołowczyce, tel. (083) 359 88 17. Do dyspozycji gości są 4 pokoje dla 12 osób, 2 łazienki, jadalnia z TV. Całodzienne wyżywienie. Dla dzieci do lat 10-ciu zniżka 15 %. Oferta aktualna cały rok.
• Jerzy Czyżyk, Klepaczew 37, 08-221 Hołowczyce, tel. 083 3598815. Do dyspozycji 2 pokoje 2 osobowe i 13 osobowy. Całodzienne wyżywienie. Gospodarze warzą i serwują piwo jałowcowe. Oferta aktualna cały rok.
• Cecylia i Ryszard Czyżyk, Klepaczew 23, 08-221 Hołowczyce, tel. (083) 359 89 60. Do dyspozycji gości są 2 pokoje 2-os., 1 pokój 3-os., 1 łazienka, kuchnia. W gospodarstwie możliwość przejażdżki bryczką, jazdy konnej, korzystania z rowerów i łódki. Wyżywienie całodzienne.
• Elżbieta Jakoniuk, Zabuże 41, 08-221 Hołowczyce, tel. (083) 359 88 29. Dysponujemy 5 pokojami z łazienkami w domu głównym, osobne wejście dla gości oraz 3 pokojami w drewnianym domu obok + taras. Ekologiczne wyżywienie, plac zabaw dla dzieci, basen. W pobliżu znajduje się Kalwaria Podlaska. Oferta aktualna cały rok.
• Lucyna Demianiuk, Stare Mierzwice 48, 08-220 Sarnaki, tel. (083) 355 61 80. Do dyspozycji gości 1 pokój 2-os, 1 pokój 1-os., łazienka, wyposażona kuchnia i pokój wypoczynkowy. Wyżywienie do uzgodnienia. Oferta aktualna od czerwca do września.
• "Pod Lipą" Lidia Kościan, Rzewuszki 11, 08-220 Sarnaki, tel. (083) 359 93 23. Miejsc noclegowych - 6. Leśniczówka wyłącznie do dyspozycji gości na terenie Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu". Całodzienne wyżywienie i wspólne pieczenie chleba. Oferta aktualna w sezonie letnim.
Jarosław Tyszko, ul. Konopnickiej 8a/30, 08-220 Sarnaki, tel. (083) 359 94 99. Domek drewniany w miejscowości Klepaczew, 3 pokoje, 6 miejsc noclegowych. Malownicze położenie nad rzeką Bug, 20 m od brzegu. Możliwość palenia ogniska, przejażdżka bryczką, nauka jazdy konno, łowienie ryb. Oferta jest aktualna kwiecień-październik. Leon Trzeciak, Serpelice 1, 08-221 Sarnaki, tel. (083) 343 66 50. Pokoje: 1-2-3- 4- osobowe, duże podwórko, zadaszona wiata z miejscem na grila i ognisko. Dostępne atrakcje: spływy kajakowe, tratwami, wycieczki rowerowe, zjazdy na linie, wypożyczalnia quadów. Oferta aktualna maj -listopad. Robert i Barbara Zawistowscy, Sarnaki, ul. Spokojna 4, tel. (083) 359 92 54; 0 502 769 451. Oferta aktualna cały rok. Dom wyłącznie do dyspozycji gości, otoczony ekologicznym sadem. W gospodarstwie znajduje się solarium, sauna i siłownia. Serdecznie zapraszamy. Roman Kałużny, Hołowczyce Kol. 16, 08-221 Hołowczyce, tel. (083) 359 89 01. Do dyspozycji gości 1 pokój 4 osobowy, 2 pokoje 3 osobowe, łazienka i kuchnia. Możliwość korzystania z rowerów, jazdy konnej i ścieżki zdrowia. W gospodarstwie jest staw rybny z możliwością wędkowania. Oferta aktualna maj-sierpień.
• "Dwór w Zabużu" Renata Wanda Wojcieszuk, Zabuże 40, 08-221 Hołowczyce, tel. (083) 359 87 25. Miejsc noclegowych - 18. Do dyspozycji gości: sala do ping-ponga, bilard, plac zabaw, kort tenisowy, duży ogród, grill, ognisko, rowery, łodzie, quady, jazda konna, bryczki, kajaki, wycieczki statkiem po Bugu. Oferta na cały rok.
• "Leśne Zacisze" Lucyna Paździor, Płosków Kolonia 7, 08-221 Sarnaki. Miejsc noclegowych - 8. Dom położony jest na leśnej polanie. Do dyspozycji gości 5 pokoi, kuchnia, łazienka oraz salon z kominkiem i TV. W okolicy znajdują się liczne zabytki. Oferta aktualna maj -wrzesień.
• Piotr i Teresa Osiadacz, Chlebczyn 71a, 08-220 Sarnaki, tel. (083) 359 94 15. Do dyspozycji gości 1 pokój 1-os., 1 pokój 2-os., 1 pokój 4-os., oddzielna łazienka. W gospodarstwie są 2 stawy rybne, można wędkować, wypożyczyć ponton, rowery, degustować miód z własnej pasieki. Gospodyni robi świetne wypieki, proponuje całodzienne wyżywienie. Oferta aktualna cały rok.
• "Pod lasem" Sabina Świć, Zabuże 14, 08-221 Hołowczyce, tel. (083) 359 88 17. Miejsc noclegowych - 10. Do dyspozycji gości 2 pokoje 4-os., 1 pokój 3-os., oddzielna łazienka. Możliwość korzystania z rowerów, kortu tenisowego. Wyżywienie całodzienne, potrawy regionalne i myśliwskie. Ponadto w gospodarstwie jest wystawa i sprzedaż rękodzieła artystycznego. Oferta aktualna cały rok.
• "Eljanek" Elżbieta i Jan Mosiewicz, Stare Mierzwice 33, 08-220 Sarnaki, tel. (083) 355 61 78, Miejsc noclegowych - 5. Całodzienne wyżywienie w sąsiednim gospodarstwie, blisko rzeka Bug, do dyspozycji konie i bryczka. Oferta aktualna czerwiec-wrzesień.
Anna i Maciej Chybowscy, Mierzwice Stare 52, 08-220 Sarnaki, tel. (083)355 61 84. Miejsc noclegowych - 8. Wyżywienie całodzienne na zamówienie, do Bugu ok. 300 m. Kuchnia do dyspozycji gości, można przywozić zwierzęta. Oferta aktualna maj - październik. Dariusz Jakoniuk, Borsuki 75, 08-221 Hołowczyce, tel. (083) 359 81 88. Miejsc noclegowych - 3. Obiady na zamówienie, oddzielne wejście, oddzielna kuchnia. Do dyspozycji gości łódka motorowa, rowery górskie, konie, zaplecze wypoczynkowe, altanka, miejsce ogniskowe. Oferta aktualna maj - wrzesień.
• Bogdan Semeniuk, Borsuki 59, 08-221 Hołowczyce, tel. (083) 359 82 70. Miejsc noclegowych - 8. Kuchnia wyposażona. Wyżywienie do uzgodnienia. Można przywozić zwierzęta. Za płotem las, miejsce ogniskowe. Oferta jest aktualna cały rok.
• "U Małgosi" Małgorzata Jóźwiak, Mierzwice Kolonia 1, 08-220 Sarnaki, tel. (083) 355 49 16. Do dyspozycji gości 5 pokoi 1, 2, 3, 4-osobowych, kuchnia, 2 łazienki. Całodzienne wyżywienie głównie z produktów z własnego gospodarstwa, Możliwość korzystania z łódki, zimą kuligi. Oferta aktualna cały rok.
• Zbigniew Maksymiuk, Borsuki 30, 08-221 Sarnaki, tel. (083) 359 81 70. Miejsc noclegowych - 14. Wyżywienie całodzienne, łazienka w każdym pokoju. Plac zabaw dla dzieci, możliwość wypożyczania rowerów. Oferta aktualna cały rok.
• S.I. "Elremet", ul. Brzeska 16, 21-500 Biała Podlaska, Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy "RELAX", Serpelice, tel. 359-81-14, 359-81-40. W sezonie letnim dysponuje 160 miejscami w pawilonach hotelowych i domkach kempingowych. Pokoje 2-3-4 osobowe z natryskiem, WC, telefonem, TV-SAT. Na miejscu znajduje się stołówka i kawiarnia, basen odkryty z brodzikiem i zjeżdżalnią, kort tenisowy, świetlica, sala konferencyjna, sauna, sala tenisa stołowego, plac zabaw, ścieżka zdrowia, miejsce na ogniska, boisko do siatkówki plażowej, bilard, kręgielnia, przychodnia lekarska z zapleczem rehabilitacyjnym, siłownia, wypożyczalnia rowerów. Oferta aktualna cały rok.
• Małgorzata i Adam Bagłaj, ul. Plażowa 4, 21-500 Biała Podlaska, Ośrodek Wypoczynkowy "MAŁGOSIA" - Serpelice, tel. 359-81-48. Miejsc noclegowych - 100. Na terenie ośrodka w głównym budynku znajduje się 5 pokoi 2-5 osobowych i 3 łazienki z wc. Oferujemy również 28 domków campingowych. Na terenie boisko do siatkówki, koszykówki, badmintona, plac zabaw dla dzieci wraz z niezbędnymi urządzeniami, wypożyczalnia kajaków, grili, rowerów, sprzętu wędkarskiego, narciarskiego, sanek, suszarnia grzybów, parking samochodowy, pole namiotowe. W ośrodku są wszystkie niezbędne media, woda, energia elektryczna, telefon itp.. Oferta aktualna cały rok.
• Andrzej Dudziak, Serpelice, Ośrodek Wypoczynkowy "UROCZA", tel. 0 606 411 135; 359-81-60. Miejsc noclegowych - 120. Wszystkie obiekty posiadają wc, prysznic, umywalkę. Zapewniamy pełne wyżywienie, istnieje możliwość zamówienia kociołka na wieczorne ognisko. Dysponujemy 22 kajakami. Amatorzy dwóch kółek mogą skorzystać z jednego z 30 rowerów i wybrać się na spacer lub jednodniową wyprawę po okolicy: Grabarka, Janów Lubelski, Mielnik. Organizujemy przejażdżki po Bugu łodzią "Urocza". Nasz flagowy okręt może zabrać jednorazowo ponad 15 osób. Oferta aktualna maj - październik.
• Biuro Podróży "EUREKA" , 08-110 Siedlce, ul. Piłsudskiego 60, tel. (0-25) 632 54 54, Centrum Wypoczynkowe, Mierzwice Stare, tel. 359-92-16. Miejsc noclegowych - 90. Zakwaterowanie gości w domkach 2,3,4 osobowych z bieżącą wodą częściowo z telewizorami i lodówkami. Własna stołówka zapewnia smaczne posiłki 3 lub 4 razy dziennie. Na terenie ośrodka funkcjonuje sklep z podstawowymi produktami spożywczymi i przemysłowymi. Ośrodek zlokalizowany jest w starym sosnowym lesie bezpośrednio na skarpie nadbużańskiej.