Gmina Stara Kornica

Współrzędne: 52°1'14,0" N 22°56'36,9" E

Gmina Stara Kornica położona jest w południowo - wschodniej części województwa mazowieckiego. Od północy graniczy z gminą Platerów i Sarnaki, od wschodu z gminą Konstantynów i Leśna Podlaska (woj. Lubelskie), od południa z gminą Huszlew, a od zachodu z gminą Łosice. Gmina Stara Kornica leży na Nizinie Południowopodlaskiej. Położenie geograficzne gminy Kornica wyznaczają współrzędne geograficzna: szerokość od 52°07'do 52°15' N, długość od 22°50' do 23°03' E. Przez całą długość gminy przebiega droga wojewódzka nr 698 Siedlce-Łosice-Terespol. Powierzchnia Gminy Stara Kornica wynosi 119 km kw., co stanowi zaledwie 2,2% obszaru województwa mazowieckiego.
Sołectwa gminy: Czeberaki, Dubicze-Zalesie, Kazimierzów, Kiełbaski, Kobylany, Kornica Kolonia, Koszelówka, Nowa Kornica, Nowe Szpaki, Popławy, Rudka, Stara Kornica, Stare Szpaki, Szpaki-Kolonia, Walim-Walimek, Wólka Nosowska, Wygnanki, Wyrzyki. Miejscowość bez statusu sołectwa: Zabagnie
Wieś Stara Kornica pełni funkcję usługowo-handlową dla mieszkańców okolicznych wsi. Od roku 2008 na terenie gminy Stara Kornica działa 5 świetlic środowiskowych: w Kobylanach, Wólce Nosowskiej, Rudce, Starych Szpakach oraz świetlica dla rodzica w Starej Kornicy. Świetlice te powstały w ramach Poakcesyjnego Programu Wspierania Obszarów Wiejskich. Świetlice przeznaczone są dla dzieci, młodzieży, rodzin i seniorów. W zależności od potrzeb mieszkańców, jak również i możliwości lokalowych, świetlice oferują przeróżne gry - ping ponga, bilard, gry zręcznościowe i planszowe, zajęcia plastyczne, muzyczne i sportowe (fitness, siłownia), imprezy integracyjne, np. kuligi, ogniska, dostęp do sprzętu komputerowego, poradnictwo specjalistyczne, grupy pomocowe, itp.


Urząd gminy, 08-205 Stara Kornica, tel. 83 358-78-22; faks 83 358-78-93;
Strona internetowa gminy


Historia

Pierwsza wzmianka o osadnictwie na tym terenie mówi o wczesnośredniowiecznym grodzisku i powstałej w XII wieku osadzie w Walimie. W 1560 roku Kornica, Szpaki i Ruda (dziś Rudka) wchodziły w skład nie grodowego starostwa Łosickiego. W przeszłości Kornica była wsią królewską, przynależną do Korony. Pierwotna jej nazwa miała brzmieć Koronica, jednak z uwagi na pewne trudności w wymowie tej nazwy uproszczono ją, nazywając Kornica. Podanie głosi, że król Jan Kazimierz osadził tu ciurów taborowych, którzy ocalili mu życie i uratowali go od jasyru w obozie pod Zborowem (15-16 VIII 1949 r.), gdy spieszył na czele wojsk królewskich z odsieczą oblężonemu Zbarażowi przez wojska kozacko-tatarskie (Grodzicki, 1983). Po ukazaniu się dekretu o uwłaszczeniu włościan w 1864 roku powierzchnia pól Korony została podzielona na 114 kolonii. W wyniku tego każda rodzina otrzymała kolonię o powierzchni 26-27 mórg.


W końcu XIX wieku Kornica znana już była z wydobywania i przerobu kredy. Najstarsi mieszkańcy tej miejscowości wspominają jaką metodą wydobywano biały minerał, bogactwo tej ziemi. Korniczanie drążyli w ziemi otwory przypominające studnie i wydobywali kredę za pomocą koszyków zaczepionych na linach. W czasie tego procesu produkcyjnego zdarzały się również tragiczne wypadki, wynikające z nieostrożności czy też osunięcia się ziemi. Z kredy wydobywanej sposobem chałupniczym formowano bryłki przypominające osełki masła, które później suszono pod wiatrem niemalże w każdym obejściu. Ten prymitywny sposób eksploatacji kredy został przerwany przez powstałe w 1955 roku Kornickie Zakłady Kredowe. Obecnie nie wykorzystuje się złóż kredy na terenie zakładów.


Atrakcje turystyczne

Na terenie gminy Stara Kornica jest wiele pięknych zabytków i miejsc, które warto zobaczyć i które pozostawiają niezapomniane wrażenia.
Pod koniec XIX wieku w Kornicy wykształcił się specyficzny styl budownictwa. Spotykano tutaj małe, niziutkie chatynki z narożnym podcieniem podpartym drewnianym, bielonym słupem, z okiennicami nigdy nie otwieranymi (bo nie miały zawiasów). Pojawiły się również duże, podmurowane chaty zwrócone nie, jak to zwykle na Podlasiu bywało szczytem, ale frontem do ulicy. Domy były zdobione kolorowymi okiennicami. Widniały również spichlerze wsparte na czterech kolumienkach. Wszystkie te budynki kryte były strzechą. Dziś z tamtego budownictwa zachowały się jedynie pojedyncze okazy. Jednym z najstarszych zabytków w gminie jest kapliczka pochodząca z 1835 roku oraz kościół parafialny p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP z 1908 roku w Starej Kornicy. W 1905 r. po ukazie cara o tolerancji religijnej postanowiono zbudować w Kornicy kościół katolicki. Wiosną 1906 r. rozpoczęto budowę fundamentów, zaś jesienią 1908 r. nastąpiło wyświęcenie kościoła, którego dokonał biskup diecezji lubelskiej, Franciszek Jaczewski. Tak powstał neogotycki kościół parafialny p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP.

Zabytki i miejsca o dużym znaczeniu historycznym:

  • Pomnik upamiętniający odzyskanie Niepodległości w 1918 r. w Starej Kornicy. Na tablicy widnieje napis: "PAMIĄTKA ODRODZENIA OJCZYZNY ROK 1918", a poniżej "Staraniem Nauczycielstwa gminy Kornica w roku 1925."
  • Kościół p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP w Starej Kornicy z 1908 r.
  • Plebania w Starej Kornicy wzniesiona w 1925 r.
  • Budynek wikariatu - organistówki w Starej Kornicy wzniesiony w 1910 r.
  • Drewniany kościół parafialny p.w. MB Częstochowskiej w Starych Szpakach - wzniesiony na początku XX w.
  • Figurka Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z przełomu XVIII i XIX w Kobylanach.
  • Zespół dworski w Czeberakach.
  • Park dworski z końca XIX w. w Kobylanach.
  • Zespół Pałacowy z połowy XIX w. w Wólce Nosowskiej - ruiny.
  • Murowany młyn w Starej Kornicy - zabytek techniki.
  • Pozostałości po cmentarzu prawosławnym w Starej Kornicy, który został założony prawdopodobnie pod koniec XIX w.
  • Pomnik w miejscowości Kiełbaski poświęcony AK-WiN. Na kamiennej tablicy napis: "NA TYCH POLACH/ DN. 5 PAŹDZIERNIKA 1946 ROKU/ ODDZIAŁ AK-WiN/ POD DOWÓDZTWEM POR. "KURZAWY"/ STOCZYŁ BITWĘ/ Z PRZEWAŻAJĄCYMI SIŁAMI/ UB, MO, KBW I NKWD/ W 46 ROCZNICĘ/ WIERNI RODACY"

Usługi dla turystów

Agroturystyka Gajki p. Dariusz Wyrzykowski - m. Popławy 42, telefon: 025 644-20-03 tel. komórkowy: 0600 13-72-77; nocleg od 30 zł; liczba miejsc: 8
Informacje na stronie internetowej
Więcej informacji i zdjęcia...

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie

ul. Warszawska 51 lok. 7
17-312 Drohiczyn, woj. Podlaskie