Gmina Korczew

Współrzędne: 52°21'14" N 22°36'46" E


Gmina Korczew położona jest we wschodniej części województwa mazowieckiego w północno-wschodniej części powiatu siedleckiego. Graniczy z terenami województwa podlaskiego. Korczew leży nad Bugiem w obszarze „Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego” i „ Zielonych Płuc Polski”. W okolicy znajdują się liczne rezerwaty przyrody. Powierzchnia Gminy zajmuje obszar 105 km2, a zamieszkuje ją około 3150 osób. Gmina Korczew ma charakter typowo rolniczy. Przeważają tu średniej wielkości indywidualne gospodarstwa rolne
Gmina charakteryzuje się dobrze rozwinięta siecią hydrograficzną. Tworzą ją rzeki: Bug, Toczna, Myśla, Kolodziejka i bezimienne cieki, starorzecza Bugu, stawy rybne w rejonie Szczeglacina i Bartkowa. Odznacza się wysokimi walorami przyrodniczymi o randze krajowej i międzynarodowej. Znajdują się tu rezerwaty przyrody „Dębiak” w Korczewie, „Kaliniak” w Szczeglacinie i „Przekop” w Starczewicach oraz 17 pomników przyrody i 6 uzytków ekologicznych.
Na terenie gminy Korczew znajdują się następujące placówki oświatowe:

  • Gimnazjum i Szkoła Podstawowa w Korczewie,
  • Szkoła Podstawowa w Bartkowie,
  • Szkoła Podstawowa w Drażniewie,
  • Gminna Biblioteka Publiczna

Urząd gminy, 08-108 Korczew, ul. Ks. Brzóski 20a, tel. 25-631-20-22; faks 25-631-20-22;
Strona internetowa gminy

HISTORIA

Korczew był onegdaj grodem otoczonym wałami i drewnianą palisadą. W XIII wieku był atakowany i spalony przez Tatarów. W  XVII wieku został doszczętnie zniszczony podczas najazdu szwedzkiego. Osada Korczew powstała dookoła dwóch źródeł, na stoku wzgórza. Nad jednym stoi gotycka kapliczka, drugie zaś zasilało fosę zamkową u stóp starej baszty zamku bądź dworr warownego. Dotychczas zachowały się stare fundamenty, resztki murów i baszt. Według legendy z pałacyku letniego zwanego "Syberią" wiodą tajemne przejścia, prawdopodobnie do pobliskiego lasu lub Drohiczyna służące jako droga ucieczki.
17 czerwca 2001 roku przypadła 600-setna rocznica osadnictwa na Ziemi Korczewskiej. Pierwszym właścicielem Dóbr Korczewskich był od 1401 roku Pretor z Brzezi. Natomiast w 1420 roku Korczew został nadany synowi Piotra (Pretor) Stanisławowi Korczewskiemu. Na Stanisławie wygasła linia męska Korczewskich i dobra Korczewskie przeszły w ręce ich jedynej córki Zofii, która wyszła za mąż za Stanisława Hlebowicza. Na początku 17 wieku Dobra na Korczewie i Bartkowie przeszły we władanie Krzysztofa Wiesiołowskiego - wnuka bezdzietnego Mikołaja Hlebowicza. Ten wysoce utytułowany działacz polityczny był też marszałkiem sejmów zwyczajnych w Warszawie, wiernym stronnikiem Króla Zygmunta III. Walczył z rokoszanami. Ufundował i łożył na liczne kościoły i klasztory. Był człowiekiem wrażliwym na sprawy społeczne. Cały swój majątek zapisał na rzecz dobra publicznego.
Kolejnym właścicielem Ziem Korczewskich był Wiktoryn Kuczyński. Był on zapobiegliwym gospodarzem, który każdego roku wysyłał żyto własnymi statkami do Gdańska, gdzie magazynował zboże w dzierżawionych młynach przewidując tamtejsze lepsze ceny. " Król Podlasia" Wiktoryn Kuczyński dbał o staranne wychowanie i kształcenie swoich dzieci. Jego najstarszy syn Leon, zwany zdrobniale " Królikiem Podlasia" przejął po ojcu dobra na Korczewie i okolicach. Przydomki te wynikały z potęgi gospodarczej, która posiadał najpierw ojciec a potem syn.
Leon Kuczyński był w 1768 roku głównym organizatorem konfederacji barskiej na Podlasiu. Jego dobra odziedziczył najstarszy syn Feliks Kuczyński. Za jego czasów został wybudowany szpital przy kościele parafialnym w Knychówku. Dziś ten dom ( wikarówka ) spełnia funkcje parafialne.
Następny właściciel dóbr Korczewskich, Aleksander Kuczyński, starał się o uprzemysłowienie majątków. Umiał dobrze zagospodarować urodzajne ziemie Korczewskie. Rozległość dworska Korczewa wyniosła w 1866 roku 6559 morgów. Aleksander Kuczyński wielbił także muzykę. W Korczewie zatrudniał 12 osobową orkiestrę. Zaprowadził znaną na Podlasiu stadninę koni czystej krwi arabskiej.Był współorganizatorem Towarzystwa Wyścigów Konnych w Warszawie. Za jego czasów dokonano rozplanowania zespołu parkowego nadając mu częściowo charakter angielski. Joanna Kuczyńska małżonka Alreksandra przeszła do historii literatury z powodu prowadzonej korespondencji z Cyprianem Kamilem Norwidem. Znany wiersz " Do Pani na Korczewie". Cała korespondencja Norwida do Marszałkowej przechowywana była do wybuchu II wojny światowej w archiwach korczewskich. W 1958 roku listy Norwida do Joanny zostały sprzedane bez zgody prawowitych właścicieli przewodniczącemu PAX Bolesławowi Piaseckiemu, który dalej przekazał je do Biblioteki Narodowej w Warszawie.
Dziedziczka Aleksandra i Joanny Ludwika wyszła za mąż za Tadeusza Leona Ostrowskiego. Jej syn Aleksander Ostrowski dużo podróżował po świecie zworząc do Korczewa unikatowe okazy egzotycznych drzew, roślin a nawet zwierząt.. Był autorem pionierskich konstrukcji hydrologicznych .Rozbudowa sieć stawów w majątku Bartków.
W drugiej połowie XIX wieku przemysł wkroczył także do Dóbr Korczewskich. Wybudowano wówczas gorzelnie w Bartkowie , gdzie zamontowano po raz pierwszy maszynę parową. Postawiono także murowane obory i stodoły. Pracownikom dworskim w Bartkowie Starym wybudowano słynne czworaki., wielorodzinne domy , z których dziś pozostały tylko ruiny. Dobra Korczewskie w 1929 roku zostały wyróżnione Wielkim Medalem Srebrnym na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu. Kiedy wybuchła II wojna światowa, hr Krystyn Ostrowski ewakuował skarb państawa do Anglii.
II wojna światowa i nowy system polityczny zniszczył doszczętnie cały dorobek kulturalny i społeczno - gospodarczy Ziemi Korczewskiej. Zniczszeniu uległy nawet grube mury pałacu, który służył za dom niektórym mieszkańcom Korczewa. Rozebrano solidnie zbudowane niegdyś kamienne obory, murowane czworaki w Bartkowie Starym i inne zabudowania gospodarcze Majątku Korczewskich. Bezpowrotnie zrabowano z pałacu wszystkie dobra kultury, w tym słynny zbiór korespondencji Cypriana Norwida do Joanny Kuczyńskiej Pani na Korczewie. W 1990 roku za symboliczna złotówkę Renata Ostrowska i Beata Ostrowska-Harris odkupiły utracony majątek rodzinny. Następnie z wielką pasją podjęły się odbudowy tak, aby przywrócić "Perłę Podlasia" dawnej świetności. W części przyszedł im z pomocą Konserwator Zabytków Powiatu Siedleckiego, deklarując dalszą pomoc w rekonstrukcji wnętrz pałacowych.
Założone w 1996 roku Towarzystwo Przyjaciół Korczewa, także wspiera swoimi działaniami upowszechnianie historii i tradycji regionu oraz inspiruje społeczność lokalną do czynnego uczestnictwa w życiu kulturalnym i odbudowie zabytków architektury Korczewa i okolic. W tym zakresie największe zasługi położyła Pani Renata Ostrowska. Zmarła w swoim pałacowym pokoju w otoczeniu najbliższych osób 21.10.2000 roku



Atrakcje turystyczne

Korczew i okolice są regionem o ponad 600-letniej tradycji. Na terenie gminy Korczew znajduje się wiele obiektów zabytkowych, należą do nich:

  • kościół parafialny i cmentarz w Knychówku
  • zespół Pałacowo–parkowy w Korczewie z rzadkimi okazami starodrzewia
  • zespół pałacowo-parkowy w Tokarach
  • kilkanaście drewnianych chałup z początku XX wieku
  • drewniana karczma w Korczewie,
    Drewniana karczma, jedna z niewielu jakie zachowały się w Polsce, Wybudowano ją na przełomie XVIII i XIX wieku. Dwutraktowa, z wgłębnym podcieniem na drewnianych słupach w elewacji frontowej i niebywale wysokim czterospadowym dachem, stanowi dobry przykład indywidualnego rozwiązania bryły w tego rodzaju obiektach.
  • liczne kapliczki, figury i krzyże przydrożne;
    Licznie na terenie gminy występują zabytkowe kapliczki, figury i krzyże przydrożne, które datowane są od XIX, do pocz. XX wieku. Do największych kubaturowo obiektów w tej grupie zabytków, należy murowana klasycystyczna kapliczka w Nowym Bartkowie, wzniesiona w 1854 r. Wielkimi walorami historycznymi i artystycznymi odznacza się murowana, trójboczna kapliczka z drewnianymi figurami we wnękach, ustawiona na skrzyżowaniu dróg przy kościele w Knychówku. Nietypową formę posiada oryginalna, murowana kapliczka przy ul. Cypriana Kamila Norwida w Korczewie, wybudowana na planie sześcioboku. Najczęściej spotyka się krzyże przydrożne, wznoszone z różnych materiałów: granitu, piaskowca, żeliwa, kutego żelaza oraz należące już do rzadkości drewniane, dekoracyjnie opracowane np. w miejscowościach Czaple Górne, Laskowice, Starczewice, Szczeglacin.

Warto zwrócić szczególną uwagę na następujące obiekty:

  • Studnia św. Jana Nepomucena - położona za kaplicą gotycka studnia (z ok. 1840 roku) zwieńczona figurką św. Jana Nepomucena zaopatrywała niegdyś mieszkańców Korczewa w wodę.
  • Przy bramie wjazdowej znajduje się budynek zwany potocznie basztą lub kordegardą, a dawniej służący jako stróżówka. Obecnie baszta pałacowa stanowi niezależny w pełni wyposażony apartament dla 4 osób (przeznaczony do wynajęcia - tu telefon).
  • Naprzeciw bramy wjazdowej do pałacu znajduje się murowany z kamienia budynek. Pierwotnie mieściła się tam kuźnia, a przed II wojną światową biura majątku.
  • W parku, na końcu alei lipowej wiodącej od kaplicy (oranżerii) stoi wielki głaz zwany "Menhirem". Według tradycji jest to kamień sprzed okresu chrześcijańskich z czasów Kultu Boga Słońca, kiedy to w niektórych krajach zachodu wznoszono świątynie z wielkich głazów, jak na przykład Stonehenge i Awbury w Anglii i struktury kamienia w Bretanii w Północnej Francji. Podobno jest takich kamieni na Podlasiu kilkanaście i miejscowa ludność nazywa je "babami"

Murowany pałac klasycystyczny jest najcenniejszym zabytkiem Korczewa. Przebudowany w 2 ćw. XIX w. z wcześniejszego pałacu, wg projektu Franciszka Jaszczołda. Jest to jedna z najwspanialszych rezydencji magnackich na ziemiach wschodniej Polski, nazywana niegdyś "Wersalem Siedlec" lub "Wilanowem Podlasia". Całość zespołu pałacowo-parkowego tworzą: kaplica, studnia w formie neogotyckiej kapliczki z rzeźbą św. Jana Nepomucena na szczycie, pałac letni zwany Syberią (II poł. XIX w.), ogrodzenie z neobarokowymi bramami i kordegardą w kształcie baszty (XX w.) oraz ogród w stylu angielskim łączący się z rezerwatem Dębniak z dominującymi egzemplarzami dębów liczących ponad 200 lat.

Ponadto w okolicy:

  • Kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa w Knychówku, późnorenesansowy, zbudowany jest z cegły i kamienia, jednonawowy. Wieża czworoboczna, przechodząca w górnej części w ośmioboczną. Wewnątrz prezbiterium węższa i niższa od nawy.Sklepienie kolebkowe z lunetami ozdobiona sztukaterią w typie kalisko - lubelskim.
    Z wyposażenia najcenniejsze są:
    • z XVII wieku: dwa boczne ołtarze, ambona, chrzcielnica drewniana, konfensjonał, ławka dwuosobowa, stalle, obok ołtarza
    • z XVIII wieku: krucyfiks, puszka z rytym ornamentem i krzyż ołtarzowy
    • oraz z połowy XIX wieku: 6 ornatów, w tym dwa wykonane przez Joannęi Ludwikę Kuczyńskie.

    Kościół ten od ponad 500 lat gromadzi wiernych, niegdyś wielu narodowości, dziś Podlasiaków. Na Ziemi Korczewskiej żyli obok siebie ludzie różnych nacji i kultur. Pasterze tego kościoła powodowali, że ludzie żyli w zgodzie i we wzajemnym poszanowaniu. Ołtarz główny późnobarokowy z obrazami z XIX wieku: Józefa Buchbindera, przedstawiający św. Stanisława Biskupa oraz z odsłanianym obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej oraz z rzeźbami św. Wojciecha i św. Augustyna. Ołtarz wyrzeźbił w 1727 roku snycerz z Drohiczyna Łukasz Grzegółkowski, któremu fundator Wiktoryn Kuczyński zapłacił "siedemset złotych, faskę masła, kopę serów, wieprza, baranów dwa do tego kapusty kop trzy, buraków pół beczki, marchwi wianek".
    Na pobliskim cmentarzu groby m. in.: Józefy Koszutskiej, nauczycielki córek Aleksandra i Joanny Kuczyńskich, dla której wiersz "Do Józefy Koszutskiej" napisał Cyprian Norwid w 1861 roku. Na cokole grobowca czytamy: "Tu spoczywa ś.p. Józefa Koszutska, córka pułkownika b. wojsk polskich. Zmarła w Korczewie 16 listopada 1881 roku. Wdzięczna uczennica najlepszej nauczycielce i przyjaciółce kamień ten położyła, prosząc za jej duszę o Zdrowaś Maryjo". Po przeciwnej stronie grób hr. Renaty Ostrowskiej, ostatniej właścicielki Korczewa, zmarłej w 2000 r., kontynuatorki pięknych tradycji rodzinnych, praprawnuczki "Pani na Korczewie" - Joanny Kuczyńskiej
 


Usługi dla turystów

Na terenie gminy działa 6 gospodarstw agroturystycznych, zapewniające około 50 miejsc noclegowych wraz z wyżywieniem. Ponadto do dyspozycji gości jest wolno stojąca baszta pałacowa z kompletnym wyposażeniem, przystosowana do zakwaterowania czterech osób oraz salon myśliwski w Bartkowie Starym.

  • Baszta Pałacowa w Korczewie
    Dobra Korczewskie Beata Harris, ul. Ks. Brzóski 3a, 08-108 Korczew, 025-631-20-68
    do strony internetowej;
    e-mail: palac@korczew-palac.pl
    Właściciele proponuja wypoczynek na terenie zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego w Korczewie, położonego wsród lasów, pól i łąk w odległosci 120 km od Warszawy i 35 km od Siedlec.
    Do dyspozycji gości przez cały rok pozostaje wolno stojąca baszta pałacowa, przystosowana do zakwaterowania czterech osób (istnieje możliwość dostawki), kompletnie wyposażona, zapewniająca wszelkie wygody. Parter (kuchnia, wc, pokój dzienny, TV) i piętro (łazienka z wanną, wc, sypialnia).
    Miłośnikom wędkowania udostępnia się stawy rybne, dzieciom plac zabaw, spacerowiczom - alejki parku.
    Rezerwacja: tel. 025 631 20 68
  • Gospodarstwo Agroturystyczne - Henryka Romanow, Bużyska 14a, 08-108 Korczew, tel.: 0-694-721-971,
    kasia_ro@autograf.pl miejsc noclegowych - 4
    liczba pokoi - 3
  • ASAGRO - Andrzej Siemieniuk, Mogielnica 2a, 08-108 Korczew; tel.: 0-601-310-970
    andrzej@asagro.pl
    do strony internetowej
    miejsc noclegowych - 16, liczba pokoi - 4
  • Dom nad Bugiem, Ryszard Krasnodębski, Bużyska 28, 08-108 Korczew; tel.: 0-601-323-278
    krarys@o2.pl, miejsc noclegowych - 10, liczba pokoi - 5
  • "U Marianny", Marianna Bobryk, ul. Siedlecka 48, 08-108 Korczew, tel.: 025-631-20-01
    miejsc noclegowych - 12
  • Nad Bugiem, Józef Krasnodębski, Bużyska 27, 08-108 Korczew, tel.: 025-631-99-06
    miejsc noclegowych - 11, liczba pokoi - 5
  • "Oleńka", Gospodarstwo agroturystyczne Barbara Florczuk, Starczewice 4, 08-108 Korczew, tel.: 025-642-12-93
    miejsc noclegowych - 10, liczba pokoi - 3
  • MM Grochala - Mariusz i Monika Grochala, ul. Siedlecka 93, 08-108 Korczew, tel.: 0-602-610-106, 025-631-39-40
    miejsc noclegowych - 12
  • Zbigniew Stokowski, Stary Bartków 11, 08-108 Korczew, tel.: 025-642-12-97
  • Zacisze w Mogielnicy, Eugenia Kobylińska, Mogielnica 32F, 08-108 Korczew, tel.: 0-691-496-044, 025-632-31-64
  • Salon Myśliwski, Paweł i Barbara Roszuk, Stary Bartków 54, 08-108 Korczew, tel.: 025-642-11-47
    miejsc noclegowych - 5

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie

ul. Warszawska 51 lok. 7
17-312 Drohiczyn, woj. Podlaskie