Gmina Jabłonna Lacka

Współrzędne: 52°28'39" N 22°26'34" E


Gmina Jabłonna Lacka to gmina wiejska we wschodniej części województwa mazowieckiego, w powiecie sokołowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie siedleckim. Gmina ma obszar prawie 150 km kwadratowych i ok 5,1 tys mieszkańców. Użytki rolne stanowią 75 procent powierzchni gminy, leśne zaś 19. Siedzibą gminy jest Jabłonna Lacka. Gmina ma rozbudowaną infrastrukturę techniczną. Władze gminy zachęcając do inwestowania, dbają o jak najlepszy stan dróg. Każda z 28 miejscowości na terenie gminy posiada dogodne połączenia komunikacyjne, a teren gminy został zwodociągowany. W 1999 roku gmina oddała do użytku nowoczesną oczyszczalnię ścieków. W konkursie województwa mazowieckiego ogłoszonego w 2001 roku „Gmina Przyjazna Środowisku” gmina zajęła I miejsce.
Gminę Jabłonna Lacka warto odwiedzić ze względów turystycznych, jak i gospodarczych. Inwestorzy znajdują tu rozbudowaną infrastrukturę techniczną i przychylność władz samorządowych, a turyści spokój, ciszę i piękno nadbużańskiego krajobrazu.
Miejscowości i sołectwa: Bujały-Gniewosze, Bujały-Mikosze, Czekanów, Dzierzby Szlacheckie, Dzierzby Włościańskie, Gródek, Gródek-Dwór, Jabłonna-Kolonia, Jabłonna Lacka, Jabłonna Średnia, Krzemień-Wieś, Krzemień-Zagacie, Łuzki, Łuzki-Kolonia, Mołożew-Wieś, Morszków, Niemirki, Nowomodna, Stara Jabłonna, Teofilówka, Toczyski Podborne, Toczyski Średnie, Tończa, Wierzbice-Guzy, Wierzbice-Strupki, Wieska-Wieś, Wirów, Władysławów.


Urząd Gminy Jabłonna Lacka, 08-304 Jabłonna Lacka, ul. Klonowa 14, tel. 25 787 10 23, tel./fax 25 787 11 49 e-mail: jablonnalacka@onet.pl
Strona internetowa gminy


Historia

Pierwsze wzmianki o terenach Jabłonny Lackiej pochodzą z końca XII wieku z tzw. "latopisu płockiego" oraz kroniki Wincentego Kadłubka. Pochodzenie nazwy miejscowości związane jest z rosnącymi na tym terenie jabłoniami. Drugi człon pochodzi od Lachów - ludności która w średniowieczu stanowiła mniejszość mieszkańców.
W przeszłości wiódł tędy szlak handlowy z Korony na Litwę - do Grodna, Wilna, Rygi, Kurlandii, a także Moskwy. W pobliskim Krzemieniu była przeprawa przez Bug. Sławni podróżni przejeżdżający przez te tereny to: król Stanisław August Poniatowski zmierzający do Moskwy na wezwanie carycy Katarzyny, wojska gen. Suworowa zmierzające na Warszawę podczas insurekcji kościuszkowskiej, wojska napoleońskie, Iwan Dybicz w okresie powstania listopadowego.
W 1470 roku Maciej Respond zbudował w Jabłonnie pierwszy drewniany kościół, który spłonął na początku XVIII wieku. W 1715 roku nastąpiła zmiana właściciela majątku wraz z przyległymi folwarkami. Posiadłość stała się własnością Ludwika Bienieckiego, posła ziemi węgrowskiej, fundatora obecnego murowanego kościoła wzniesionego w latach 1824 - 1841.
Rezydencja Bienieckich mieściła się w drewnianym dworze zwanym przez miejscową ludność pałacem. Park otaczający pałac zmienił swój wygląd - niemniej istnieje dziś jego fragment. Z dworu pozostał jedynie kawałek muru.
Przed powstaniem styczniowym mieszkańcy Jabłonny i okolic zostali zdziesiątkowani przez epidemię cholery. Zmarłych grzebano w pobliskim lesie, który do dzisiejszego dnia nazywany jest "Ojcowem". Okres powstań wyzwoleńczych to nie tylko potyczki wojsk powstańczych z Rosjanami, ale także represji władz carskich.
Od połowy XIX wieku majątek Bienieckich przeszedł we władanie rodziny Wierzbickich. Po wielu zmianach ostatnim właścicielem dóbr jabłońskich został Franciszek Bujalski.
Od 1864 Jabłonna jest siedziba władz gminnych. Pierwszym wójtem gminy został Paweł Bartosiak z Morszkowa. W tym czasie na terenie gminy znajdowały się dwie cegielnie, młyn, 6 wiatraków i 6 szkół początkowych. W roku 1912 założono Kasę Spółdzielczą Pożyczkowo-Oszczędnościową, utworzono także Spółdzielnię Mleczarską.
Po odzyskaniu niepodległości w roku 1923 zbudowano bitą drogę z Jabłonny do Sokołowa. W drugiej połowie 1939 roku w Jabłonnie Lackiej znajdowała się placówka Poczty Polskiej i Posterunek Policji. Wojenne zawieruchy omijały teren gminy, jednak do czasów współczesnych zachowało się bardzo mało zabytków kultury materialnej i architektonicznych. Te ocalałe są pod staranną opieką władz gminy.



Atrakcje okolicy

Gmina położona jest w dolinie rzeki Bug, przyciąga pięknem krajobrazów i czystością naturalnego środowiska. Teren gminy wchodzi w skład czystego ekologicznie obszaru „Zielonych Płuc Polski”. Znajdują się tu dwa rezerwaty przyrody „Skarpa” i „Wydma Mołożewska”. W rezerwatach tych występują liczne siedliska lęgowe ptaków częściowo i całkowicie chronionych jak: nur czrnoszyi, perkoz dwuczuby, kormoran czarny, czapla siwa, siwka obroźna, kulon i inne. Miejscowości Wieska i Krzemień został objęte europejską siecią ekologiczną „Natura 2000”. Ponadto teren gminy znajduje się w otulinie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, który urzeka pięknem krajobrazów. Na terenie gminy utworzono dwa rezerwaty przyrody „Skarpa" i „Wydma Mołożewska". W rezerwatach tych występują liczne siedliska lęgowe ptaków częściowo lub całkowicie chronionych jak: nur czarnoszyi, perkoz dwuczuby, kormoran czarny, czapla siwa, siewka obroźna i kulon.
.Nad Bugiem w letniskowej miejscowości Gródek położonej 21 km od Sokołowa Podlaskiego i 50 km od Siedlec znajduje się ośrodek wypoczynkowy dysponujący miejscami hotelowymi oraz sezonowo miejscami w domkach letniskowych. Jest to cichy zakątek dla osób lubiących ciszę i spokój.

Zabytki:

  • Jabłonna Lacka - zespół kościoła parafialnego p.w. Wniebowzięcia NMP 1824-1935, styl klasyczny z wyposażeniem późnobarokowym,
  • Jabłonna Lacka - Pomnik żołnierzy Armii Krajowej poległych w latach 1939 - 1956
  • Gródek- zespół cerkwi grekokatolickiej z XVII w., obecnie - kościół rzymskokatolicki,
  • Wirów - Zespół cerkwi grekokatolickiej z połowy XIX w., obecnie kościół grekokatolicki
  • Wirów - Klasztor prawosławny żeński z połowy XIX w., obecnie Dom Pomocy Społecznej
  • Czekanów - Tablica poświęcona pamięci żołnierza AK Franciszka Świtalskiego
  • Czekanów - Brama cmentarna wykonana w 2 poł. XIX wieku z metalową kratą
  • Mołożew - Klasztor prawosławny męski z XVI w., obecnie własność prywatna
  • Krzemień - Pomnik pamięci żołnierzy napoleońskich i polskich

Kapliczki przydrożne:

  • Jabłonna Lacka
    • Kapliczka św. Jana Nepomucena z przełomu XVIII-XIX w.
    • Kapliczka św. Józefa
    • Figurka Jezusa Gorejące Serce przed kościołem parafialnym, poświęcona przez Biskupa Podlaskiego Henryka Przeździeckiego w 1921 r.
  • Krzemień
    • Kapliczka św. Jana z początku XX w.
    • Kapliczka z figurką Jezusa
  • Łuzki
    • Figura przydrożna Matki Bożej z 1917 r.

Usługi dla turystów

Gospodarstwa agroturystyczne:

  • Ostoja S.C., Wirów, 08-304 Jabłonna Lacka; tel.(025) 781 10 51, 603 634 708, 601 180 627; 4 pokoje, 10 miejsc noclegowych
    do strony internetowej
  • Harcerska Baza Obozowa (Stanica Wodna), Gródek nad Bugiem, Jabłonna Lacka
  • Kondracki Wiesław, Morszków 82, 08-304 Jabłonna Lacka; 4 pokoje, 5 miejsc noclegowych; tel. (025) 787 11 37
  • Radzikowski Jarosław, Wieska 2, 08-304 Jabłonna Lacka; 5 pokoi, 10 miejsc noclegowych; tel. (025) 781 49 11, 880 810 110
  • Tober Hanna, Szum Marian, Gródek 38, 08-304 Jabłonna Lacka; 4 pokoje, 8 miejsc noclegowych;
    tel. (025) 781 40 66

Punkty gastronomiczne:

  • Mikołajczuk Krzysztof, BAR, Sinkiewicza 1, Jabłonna Lacka
  • Bielawski Marcin ARLEKIN Targowa, Jabłonna Lacka.

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie

ul. Warszawska 51 lok. 7
17-312 Drohiczyn, woj. Podlaskie